Zamir Zakiroğlu
“Azərbaycan xalqının toy adlı gözəl adəti var”, deməklə “Bəyin oğurlanması” filmində toyun nə qədər gözəl adət olduğu nəzərə çatdırılır.Lakin, həmin o gözəllikdən indi söhbət gedə bilməz.Toylar daha əvvəlki kimi maraqlı keçmir.Bunun səbəblərindən biri də toyların şadlıq evlərində keçməsidir.
Hamıya məlumdur ki, Şadliq evlərində qiymətlər həddindən çox bahadır.Yəni kasıb təbəqəni az da olsa qane edən bir masanın qiyməti 25-35 manata başa gəlir.Bəzi şadlıq evlərində isə 50 manatdan hətta 300-350 manata qədər dəyişir. Əvvəllər şənliyə üstünlük verən Azərbaycan xalqını indi daha çox yemək maraqlandırır.Bütün bunların səbəbkarı şadlıq evləridir.Onlar pul çox qazanmaq niyyəti ilə qiymətləri süni şəkildə qaldırır, bu da menyudakı yeməklərin çox olmasına səbəb olur.Masanın qiymətinin baha olması ilə əlaqədar “bu qədər pulum çıxır,heç olmasa doyunca yeyim”fikrinə əsaslananlar cəmiyyətdə çoxluq təşkil edir.Ona görə də istər-istəməz şənlənmək arxa plana keçir.Şadlıq evlərində vəziyyət hədsiz mürəkkəbləşib.Hal-hazırda şadlıq evlərində verilən bildirçin, əcaib viddə olan balıqlar, bahalı içkilər və s keçmişdəkilərimizin dövründə heç yox idi, məclislər indikindən də şən keçirdi.Hətta o qədər maraqlı olurdu ki, bir neçə gün davam edirdi.Toya gələn şəxs saat 6-dan 12-yə qədər yeyir.Bəzilərinin başı o qədər yeməyə qarışıb ki, heç toyda nələr baş verdiyindən xəbərsizdirlər.Sonda qarın doyur, göz yox ! Yeməklər əl dəyilmədən stollardan, elə bir başa zibil yeşiklərinə gedir.Bu məsələni dövlətimiz nəzarətdə saxlamalıdır ki, şadlıq evlərində qiymətlər aşağı salınsın, gündən-günə artırılmasın. Toy məclislərində musiqi səsinin yüksək olması insanlara pis, yorucu əhval ruhiyyə bəxş edir.
Problemlər bununla bitmir.Düşünürəm ki, toylarda verilən qidalara da dövlət nəzarəti zəruridir. Şadlıq evlərində nəzarət güclənərsə onlarda məhsuliyyəti daha da artırar.
Şadlıq evində olarkən, ofisant və işçi heyyəti rəsmi qeydiyyatda olmadıqlarından şikayətləndilər.Onlardan 5,10, hətta 15 il bu sahədə qeyri rəsmi formada işləyənləri də rast gəldim.Onlar bildirdilər ki, rəsmi əmək kitabçasında qeydiyyata alınaq ki, gələcəkdə iş qabiliyyətimizi itirəndə dövlətimiz əmək təcrübəmizə də uyğun bizə təqaüd versin.
Fikrimcə bu problemə də əvvəlki məsələ kimi dövlət nəzarəti vacibdir.
Aş dədə-babalarımızdan bəri toy mərasimlərinin şahı sayılardı.Vağzalı havası ilə, təntənəli dəm-dəsgah ilə məclislərə gətirilərdi.Hazırda isə aşı “hindiski” mahnı ilə gətirilir.Bəs vağzalı və digər milli havalarımıza nə gəlib ? Hələ bu azmış kimi məclisdəki ağsaqqallardan həmin o “hindiski” mahnının sədaları altında oynayan da tapılır.Yaşlı insanlar gənclərimizə örnək olub, milli adət-ənənənələrimizi dəyişməsinə imkan verməməlidirlər...Axı həmin o adətlər bizlərə keçmiş nəsillərimizdən miras qalıb!